Fundamentem tworzenia mowy jest oddech, dlatego pełni tak ważną rolę w obszarze logopedycznym. W dzisiejszych czasach liczba dzieci z nieprawidłowym oddechem wzrasta, a konsekwencje jakie z tego wynikają przekładają się na całe funkcjonowanie organizmu. Prawidłowy oddech, w spoczynku powinien odbywać się przez nos.

W jaki sposób rozpoznamy nieprawidłowy oddech?
– dziecko w spoczynku ma uchylone usta, a język leży na dnie jamy ustnej;
– podczas wdechu unosi się obręcz barkowa oraz górna część klatki piersiowej;
– dzieci te często są blade, mają pociągły wyraz twarzy i cechuje je zmęczenie;

Przyczyny nieprawidłowego oddechu są mocno złożone. Do najczęstszych należą:
zbyt długie karmienie butelką, powiększony migdał gardłowy, częste infekcje górnych dróg oddechowych, nawykowe ssanie smoczka lub kciuka, a także obniżone napięcie mięśniowe warg.

Konsekwencje nieprawidłowego oddechu przedstawiają się następująco:
– organizm jest podatny na częste infekcje, ze względu na nieoczyszczone powietrze, które bezpośrednio wpływa do ust, a potem do gardła;
– poprzez niedotlenienie obniża się koncentracja i pojawia się rozkojarzenie;
– przede wszystkim utrwala się nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka – leży on na dnie jamy ustnej. Język obciąża żuchwę, dodatkowo ją uchylając, a to znów prowokuje do oddychania ustami i utrwalenia nieprawidłowego połykania;
– powstaje mowa międzyzębowa (seplenienie), czyli język w czasie realizacji niektórych głosek wsuwa się między siekacze. To w konsekwencji powoduje zgryz otwarty.

Jak ćwiczyć oddech u dzieci?
Na początku warto pochylić się nad prawidłowym funkcjonowaniem toru oddechowego.
Ten proces powinien angażować przeponę, a więc uświadamiamy dzieciom jej istnienie:
– w pozycji leżącej kładziemy przedmiot na brzuchu dziecka. Jego zadaniem będzie tak pokierować powietrze, aby brzuch uniósł przedmiot;
– na siedząco lub leżąco, prosimy dziecko, aby jedną dłoń położyło na brzuchu, a drugą na klatce piersiowej. Sukcesem wykonanego zadania jest efekt, w którym ręka leżąca na brzuchu uniosła się, a druga pozostająca na klatce piersiowej, nie ruszyła się prawie wcale.

Utrwalanie prawidłowego oddechu powinno obejmować wdech nosem i wydech ustami lub jak ma to miejsce w spoczynku, wdech i wydech nosem:
– wspieranie oddechu przez nos może odbywać się z wykorzystaniem lekkich przedmiotów. Dzieci mogą dmuchać z różną siłą wydechu na: wiatraki, piórka, papier, liście, włosy, pomponiki;
– świetną okazją do uruchomienia prawidłowego oddychania będzie wdychanie różnych zapachów.